Takvim
Artık Yıl Nedir? Hangi Yıllar Artık Yıldır?
3 dk okuma · Güncelleme:
Artık yıl, Şubat’ın 29 gün çektiği 366 günlük yıldır. Dört ile bölünen yıllar artık yıldır; ancak 100’e bölünenler 400’e de bölünmüyorsa artık değildir.
Üç kural
- Yıl 4’e bölünüyorsa artık yıldır.
- Yıl 100’e de bölünüyorsa artık yıl değildir.
- Yıl 400’e bölünüyorsa yine artık yıldır.
Bu yüzden 2000 artık yıl, 2100 ise artık yıl değildir. 2028 ve 2032 artık yıllardır.
Artık yılın tarihçesi
Dünya’nın Güneş etrafındaki bir turu 365 gün 5 saat 48 dakika 46 saniye sürer. Bu fazlalık her yıl birikir ve dört yılda yaklaşık bir güne ulaşır. Roma’da MÖ 46’da Jül Sezar’ın getirdiği Jülyen takvimi her dört yılda bir gün ekliyordu. Ancak bu yöntem biraz fazlaydı ve zamanla takvim mevsimlerden uzaklaştı.
1582’de Papa XIII. Gregorius, bugün kullanılan Gregoryen (miladî) takvimi getirdi. Yeni kuralla yüzyıl yılları sadece 400’e bölünüyorsa artık yıl sayıldı. Türkiye, 1926’dan itibaren miladî takvimi resmî olarak kullanmaktadır.
Yakın yılların artık yıl durumu
| Yıl | Artık yıl mı? | Şubat kaç gün? |
|---|---|---|
| 2024 | Evet | 29 |
| 2026 | Hayır | 28 |
| 2027 | Hayır | 28 |
| 2028 | Evet | 29 |
| 2032 | Evet | 29 |
| 2100 | Hayır | 28 |
29 Şubat’ta doğanlar
29 Şubat’ta doğanlar doğum günlerini artık olmayan yıllarda genellikle 28 Şubat ya da 1 Mart’ta kutlar. Resmî işlemlerde hangi günün esas alınacağı kuruma göre değişebilir. Doğum günü sayacı için doğum günü aracını kullanabilirsiniz.
Artık yıl hesabı: örnekler
| Yıl | 4’e bölünür mü? | 100’e bölünür mü? | 400’e bölünür mü? | Sonuç |
|---|---|---|---|---|
| 2024 | Evet | Hayır | — | Artık yıl |
| 2100 | Evet | Evet | Hayır | Artık yıl değil |
| 2000 | Evet | Evet | Evet | Artık yıl |
| 2027 | Hayır | — | — | Artık yıl değil |
| 2400 | Evet | Evet | Evet | Artık yıl |
Artık yıl hesapları nasıl etkiler?
Artık yıllarda iki tarih arasındaki gün farkı bir gün artar. Yıllık izin, kıdem ve süre hesaplarında bu fark önemli olabilir. Doğum günü sayaçlarında 29 Şubat’ta doğanlar için özel bir kural uygulanır. Sayaçlarımız artık yılları otomatik hesaba katar.
Artık yıl neden gerekli?
Dünya’nın Güneş etrafındaki bir turu yaklaşık 365,2422 gün sürer. Takvim ise 365 gün olduğu için her yıl yaklaşık çeyrek gün birikir. Dört yılda bir fazladan bir gün eklemek bu farkı kapatır. Miladî takvimdeki ek kurallar (100’e bölünen yıllar artık sayılmaz, 400’e bölünenler sayılır) kalan küçük farkı da düzeltir.
Artık yıl günlük hesapları nasıl değiştirir?
- 1 Ocak 2028’den 1 Ocak 2029’a 366 gün vardır.
- Şubat ayı 29 gün olur; Şubat’tan sonraki tarihlere olan geri sayım bir gün uzar.
- Şubat 29’u kapsayan bir yıllık aralık 366 gün sürer; bu yüzden aynı tarih haftanın bir değil iki gün sonrasına denk gelir.
Sık sorulan sorular
Artık yıl neden var?
Dünya’nın Güneş etrafındaki turu 365 günden biraz uzundur; fark artık yıllarla giderilir.
2100 artık yıl mı?
Hayır. 100’e bölünür fakat 400’e bölünmez.
2028 artık yıl mı?
Evet, 4’e bölünür ve artık yıldır.
Artık yıl neden eklenir?
Dünya’nın Güneş turu 365 günden biraz uzun olduğu için takvimi mevsimlerle uyumlu tutmak amacıyla.
2400 yılı artık yıl mı?
Evet, 400’e bölündüğü için.
2100 artık yıl mı?
Hayır. 2100 yılı 100’e bölünür fakat 400’e bölünmez, bu yüzden artık yıl değildir.