Takvim
Türkiye’de Takvimin Tarihçesi: Hicrî, Rumî ve Miladî
4 dk okuma · Güncelleme:
Türkiye’de miladî takvim 1926’dan beri resmî olarak kullanılır. Daha önce Osmanlı’da dinî işler için hicrî, mali işler için rumî takvim kullanılıyordu.
Osmanlı’da çok takvimli düzen
Osmanlı Devleti’nde hicrî takvim dinî günlerde ve kandillerde, rumî takvim ise mali işlerde kullanılıyordu. Rumî takvim, Jülyen takvimine dayanıyordu ve mali yıl Mart ayında başlıyordu. Bu iki takvim arasındaki fark hesap ve idari işlerde karışıklık yaratıyordu.
Miladî takvime geçiş
Cumhuriyet’in ilk yıllarında yapılan düzenlemelerle 1925’te çıkarılan kanunla, 1926’dan itibaren Gregoryen yani miladî takvim ve uluslararası saat sistemi resmî olarak kabul edildi. Böylece 1 Ocak resmî yılbaşı oldu.
Bugün resmî tatiller, okul ve iş takvimi miladî takvime, dinî bayram ve kandil günleri ise hicrî takvime göre belirlenir.
Bugün iki takvim bir arada
Saat sistemi
Takvimle birlikte saat sistemi de değişti. Osmanlı’da alaturka saat (gün batımına göre) kullanılıyordu. Cumhuriyet döneminde alafranga saat, yani uluslararası saat sistemi benimsendi. Bugün Türkiye’de saat dilimi sabit olarak UTC+3’tür.
Hâlâ iki takvim bir arada
Günümüzde resmî ve gündelik hayat miladî takvime göre yürür. Ancak dinî günler hicrî takvime göre belirlendiği için, bayram ve kandil tarihleri her yıl farklı bir miladî tarihte yer alır. Bu yüzden bir geri sayım sayfası, yalnızca bir tarih değil, aynı zamanda iki takvimin buluştuğu bir noktayı gösterir.
Takvim değişimi gündelik hayatı nasıl etkiledi?
Cumhuriyet’in ilk yıllarında takvim ve saat düzeni yeniden kuruldu. Miladî takvime geçiş 1926 başında yürürlüğe girdi ve resmî işlerde, okullarda ve günlük hayatta aynı yıl sayımının kullanılmasını sağladı. Bu değişiklik devlet kurumları ile halkın aynı gün sayımını kullanmasını kolaylaştırdı.
Buna rağmen dinî günler hicrî takvime göre belirlenmeye devam etti. Bu yüzden bugün de Ramazan, bayramlar ve kandiller miladî takvimde her yıl yaklaşık 10–11 gün öne kayar.
Bu bilgi sitedeki sayfalarda nasıl görünür?
- Resmî tatiller ve okul takvimi miladî takvime göre listelenir.
- Bayram, Ramazan ve kandil sayfalarında hicrî tarih de gösterilir.
- Her yıl dinî günlerin miladî karşılığı Diyanet’in açıklamasıyla karşılaştırılır.
Sık sorulan sorular
Miladî takvim Türkiye’de ne zaman kabul edildi?
1925’te çıkarılan kanunla 1926’dan itibaren resmî olarak kullanılmaya başlandı.
Rumî takvim nedir?
Osmanlı’da mali işlerde kullanılan, Jülyen takvimine dayalı takvimdir.
Alaturka saat nedir?
Gün batımını 12 kabul eden ve gün boyunca değişen eski saat sistemidir.
Türkiye’de miladî takvim ne zaman kabul edildi?
Takvimde tarih başlangıcını değiştiren kanun 1925 sonunda kabul edildi ve 1 Ocak 1926’dan itibaren miladî takvim kullanılmaya başlandı.